Λυκούργου 6 Χαλάνδρι - 210 67.40.368

Τι είναι η αισθητηριακή επεξεργασία

Κάθε στιγμή δεχόμαστε πληθώρα ερεθισμάτων από το περιβάλλον. Τα ερεθίσματα αυτά τα εισπράττουμε μέσω των αισθήσεών μας και αυτές στέλνουν τα μηνύματα στον εγκέφαλο προς επεξεργασία. Τότε, ο εγκέφαλος αποφασίζει αν θα δώσει σημασία σε αυτά και πως να αντιδράσει. Η διαδικασία αυτή, ονομάζεται αισθητηριακή επεξεργασία.

Οι αισθητηριακές πληροφορίες προέρχονται από τα 8 αισθητηριακά συστήματά μας.

1. Το απτικό (τι ακουμπάμε- μας ακουμπάει και πως είναι υφή του, η θερμοκρασία του κλπ.)
2. Το αιθουσαίο (που βρίσκεται το σώμα μας στο χώρο σε σχέση με τη διατήρηση της ισορροπίας μας)
3. Το ιδιοδεκτικό (που βρίσκονται τα μέλη του σώματός μας και τι κάνουν)
4. Το οπτικό (τι είναι αυτό που βλέπουμε και που βρίσκεται)
5. Το ακουστικό (τι ακούμε και από που προέρχεται ο ήχος)
6. Το γευστικό (τι είναι αυτό που γευόμαστε και ποια η «έντασή» του)
7. Το οσφρητικό (τι είναι αυτό που μυρίζουμε και ποια η «έντασή» του)
8. Το ενδοδεκτικό σύστημα (η αίσθηση που παίρνουμε από το σώμα μας μέσω των σπλάχνων, την κύστη, την καρδιά, τον πόνο κλπ.)

Ωστόσο καμία αίσθηση δεν λειτουργεί αυτόνομα, αλλά όλες συνδέονται άμεσα μεταξύ τους επηρεάζοντας η μία την άλλη.

Το απτικό, το αιθουσαίο και το ιδιοδεκτικό, είναι τα σημαντικότερα συστήματα για την ομαλή ανάπτυξη του ατόμου, παρά το γεγονός ότι τα δύο τελευταία αποτελούν τα λιγότερο διαδεδομένα. Σε αυτά εστιάζει κυρίως η μέθοδος της αισθητηριακής ολοκλήρωσης.

Για τα περισσότερα παιδιά, η αισθητηριακή επεξεργασία αναπτύσσεται ομαλά, μέσω του παιχνιδιού και των ελεύθερων δραστηριοτήτων. Υπάρχει ωστόσο και ένας σημαντικός αριθμός παιδιών για τα οποία δεν συμβαίνει το ίδιο, με αποτέλεσμα να υπάρχουν δυσκολίες στην ανάπτυξη, την επεξεργασία των πληροφοριών και την οργάνωση της συμπεριφοράς τους.

Δυσκολίες αισθητηριακής επεξεργασίας συναντάμε στα παιδιά με νευροαναπτυξιακές ιδιαιτερότητες όπως ο αυτισμός, η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητα, η δυσπραξία, οι μαθησιακές δυσκολίες κλπ.

Τα σημάδια δυσλειτουργίας αισθητηριακής επεξεργασίας ποικίλουν από παιδί σε παιδί και ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα στην οποία βρίσκονται, ωστόσο, παρακάτω παρατίθενται ενδεικτικά κάποιες δυσκολίες:

o Το παιδί αντιστέκεται σε αλλαγές που υπάρχουν στην καθημερινότητα και στον περιβάλλον του.
o Δεν του αρέσει να το αγγίζουν, να το λούζουν, να το χτενίζουν, τα του κόβουν τα νύχια, ή αντίθετα του αρέσει να αγγίζει τα πάντα και να τα βάζει στο στόμα του.
o Το ενοχλούν τα μάλλινα ρούχα, τα τζιν υφάσματα, τα καινούργια ρούχα και οι ετικέτες τους και θέλει να φοράει μόνο τα παλιά του παπούτσια.
o Δεν του αρέσει να δοκιμάζει νέα φαγητά και να ανακατεύει τα φαγητά στο πιάτο.
o Του αρέσει να μασά μη βρώσιμα αντικείμενα.
o Θέλει να μυρίζει ανθρώπους, φαγητά και αντικείμενα.
o Το ενοχλούν οι φωνές των άλλων παιδιών και οι άγνωστοι θόρυβοι, με αποτέλεσμα να κλείνει συχνά τα αυτιά του, να φωνάζει για να καλύψει τις φωνές των άλλων ή να απομονώνεται.
o Περπατά στις μύτες των ποδιών, ενώ έχει ελεγχθεί από ορθοπεδικό και δεν τίθεται ιατρικό ζήτημα.
o Προτιμά να κάθεται παρά να κινείται, είναι αδέξιο και δεν θέλει να ασχοληθεί με τα παιχνίδια που παίζουν τα άλλα παιδιά, ή να εμπλέκεται με τα παιχνίδια της παιδικής χαράς.
o Δείχνει έντονα κινητικό και παρορμητικό.
o Δυσκολεύεται να εστιάσει την προσοχή του σε κάτι για αποδεκτό χρονικό διάστημα και διασπάται εύκολα από οπτικά ή ακουστικά ερεθίσματα που μπορεί να υπάρχουν στον χώρο.
o Δείχνει αδέξιο, πέφτει πάνω σε αντικείμενα ή χάνει συχνά την ισορροπία του.

Αν εντοπιστούν κάποια από τα παραπάνω σημάδια, μόνο ένας εξειδικευμένος στην μέθοδο της αισθητηριακής επεξεργασίας εργοθεραπευτής μπορεί να κρίνει κατά πόσο επηρεάζουν το τετράπτυχο της: καθημερινής του λειτουργικότητας, μαθησιακής του επίδοσης, συναισθηματικής αυτορρύθμισης και κοινωνικοποίησης.

Τσολακίδη Δάφνη
Εργοθεραπεύτρια